Zilveren Camera Gedoe
De finaledag (aanstaande zondag) moet nog beginnen, maar de gemoederen zijn al tot het kookpunt gestegen. De aanleiding: een van de genomineerden voor de Zilveren Camera 2008, Sjoerd Hilckmann, was/is in dienst van het ministerie van defensie toen hij zijn foto's in Afghanistan maakte.
Foei, aldus oorlogsverslaggever Arnold Karskens. Schande, zegt ZC-bestuurslid en NVF-voorzitter Joep Lennarts. Hartstikke fout, volgens World Press Photo-bestuurslid Jan Banning. Zie ook alle bijbehorende verklaringen.
Eigenlijk moet ik er nog niet veel over zeggen, de jurering is immers nog niet afgerond en als jurylid moet je dan - gelijk een zaak die nog onder de rechter is - even je kruit droog houden. Bovendien heeft ZC-bestuursvoorzitter Hans Kouwenhoven afgelopen dagen heel verstandig gereageerd op alle ophef.
Toch een paar vragen voor eenieder die vanuit een opwelling, hypocrisie of (ik sluit niets uit) oprechte boosheid de foto's van Hilckmann de prullenbak in wil gooien:
- waarom was er nooit eerder zo'n heftige reactie? (voor wie Hilckmann niet accepteert waren er door de jaren heen aanleidingen genoeg...)
- hoe zuiver in de leer zijn de "echte" fotojournalisten anno nu? (hoeveel niet-journalistieke opdrachtgevers mag je hebben voordat je je titel fotojournalist kwijtraakt?)
- hoe "onwaar" zijn de beelden die Hilckmann heeft ingestuurd? (is er journalistiek mee geknoeid?)
- in het verlengde van deze discussie: wie is uberhaupt fotojournalist?
Het wordt ongetwijfeld een mooie dag aanstaande zondag.
UPDATE: Martijn Beekman heeft gewonnen
Reacties
ik volg je betoog en kan me er in vinden. Wel denk ik dat je mijn opmerkingen/vragen te veel hebt geinterpreteerd als een aanval op de het vak van fotojournalist, op jezelf misschien wel. Dat was niet mijn bedoeling. Integendeel. Nogmaals: ik ben in geen enkele positie om te twijfelen aan jouw integriteit of die van tientallen serieuze collega's van je.
Een paar punten nog ter uitleg/nuancering:
- De ZC zou inderdaad de prijs moeten zijn voor de beste fotojournalistieke prestatie van het jaar. De jury moet er alles aan doen om die foto te vinden en te belonen. Dat geldt zowel per categorie (hoewel ik denk dat dat bij kunst/cultuur en portretten wat minder eenduidig is dan bij de nieuwscategorieen), als overall. Het ZC-bestuur moet er vooraf en tijdens de jurering alles aan doen om dat keuzeproces zo goed mogelijk te laten verlopen. In dat proces is echt wat mis gegaan. Maar omdat de regels al jaren hetzelfde zijn, vrees ik dat dit niet de eerste keer is geweest. (NB: zoals je weet krijgt de jury geen inzage in de namen en achtergronden van de fotograaf en pas in een laat stadium worden de captions voorgelezen)
- Mijn vraag "wie is er uberhaupt fotojournalist" heb je echt verkeerd opgevat. Ik refereerde ermee aan een discussie die momenteel onder schrijvende journalisten woedt, naar aanleiding van de publicatie van een nieuwe beroepscode en een mogelijk wettelijk geregeld verschoningsrecht. Belangrijke vraag in dat kader is wie er onder zo'n wet mogen vallen, kortom: wie mag zich journalist noemen en wie niet? Een bijna niet te beantwoorden vraag (zeker omdat vanwege het recht op vrije meningsuiting iedereen zich in principe journalist mag noemen) en ik denk dat datzelfde voor de fotojournalistiek zou kunnen gelden. Waarschijnlijk wordt er de komende maanden hard gewerkt aan een beter ZC-reglement, opdat Hilckmann-affaires voortaan voorkomen kunnen worden. Een heel goed plan maar uiteindelijk zal iemand moeten zeggen: jij mag wel meedoen en jij niet. Stel nu dat Hilckmann zelf zou beweren dat hij weliswaar in dienst is van defensie maar dat hij deze specifieke foto's toch echt als onafhankelijk journalist heeft gemaakt en dat defensie dat bevestigt. Moet de jury dan op fact finding mission naar Den Haag? Naar Afghanistan? Ondoenlijk. Zeker ook omdat de meeste gevallen minder duidelijk zijn dan Hilckmann.
Misschien moet je in de fotojournalistiek ook naar een soort gedragscode toe? Is deze wellicht een voorbeeld? Met een mooie passage over hoeveel fotobewerking geaccepteerd is, zijn we meteen ook af van die jaarlijks terugkerende discussie.
Ik weet het niet, maar het zou wel kunnen helpen om het kaf van het koren te scheiden.
Of we voor de volgende ZC een waterdicht reglement hebben, betwijfel ik eerlijk gezegd. Maar het debat daarover gaat voorlopig door, en dat is in elk geval goed nieuws.
Bedankt voor je eerlijk antwoord. Ik denk dat de discussie die hier gaande is toch een beetje uit zijn verband gerukt dreigt te worden.
Journalistiek dient bij een fotojournalistike wedstrijd als zijnde de Zilveren Camera boven aan te staan. Het is een onderscheiding voor de beste nieuwsfoto van het jaar.
Dat de fotograaf Hilckman over fotografische capaciteiten beschikt staat vast en buiten deze discussie. Dat hij een beroepsfotograaf is ook. Hilckmann is geen fotojournalist, misschien wel in zijn kringen van defensie maar niet in de onafhankelijke journalistiek. Daar zit hem nou net de kneep.
Ik denk dat deze hele disussie uit zijn verband gerukt wordt. Ik werd daarom zeer boos en mijn, zoals jij zo mooi aangaf, journalistike hart deed pijn toen jij de vraag stelde, wie is uberhaupt fotojournalist? Met deze vraag doe je geen eer aan alle fotografen in Nederland, en we hebben heel wat goede jongens rond lopen, jong en oud, betrokken en zeer bevlogen met waar zij mee bezig zijn en stuk voor stuk zeer integer. We worden weer gedegradeerd tot blerrende, duwende, trekkende, in het beeld lopende altijd maar klagende fotografen.
Het gaat om onze integriteit. Nee, ik ben geen defensiefotograaf, nee ik ben geen politiefotograaf en nee ik ben geen verlengstuk van welke organisatie dan ook. Daar gaat het om denk ik. Wij, fotojournalisten dienen onafhankelijk te zijn. Daar er geen onderscheid meer gemaakt wordt, door het bestuur van een eens hoog aangeschreven organisatie, de Zilveren Camera, de wedstrijd voor de beste persfoto van het jaar, wordt het voor ons fotojournalisten steeds moeilijker ons te onderscheiden en een onafhankelijk beeld te schetsen op straat wanneer wij werkzaam zijn. Het is heel moeilijk uit te leggen aan het publiek welke pet je vandaag op hebt, aangezien er publiekelijk een discussie gevoerd wordt die binnenskamers gevoerd had moeten worden. Oh jij bent zeker ook een legerfotograaf, oh bent zeker ook een politiefotograaf. Nee, ik ben een onafhankelijke fotograaf, op zoek naar de waarheid. Ja Ja, dat zeggen ze allemaal. Daar hebben wij mee te maken, in het veld en niemand anders. Geen juryleden of voorzitters. Het bestuur had moeten optreden en een fotograaf die een reportage indient met public relations foto's van deelname uit te sluiten.
Een fotograaf kan zoveel mogelijk niet journalistieke opdrachten doen als hij maar wil. Dit doet niets af aan zijn integriteit als fotojournalist. Misschien doet hij zelfs een betere job dan als hij niet zo journalistiek te werk zou gaan. Waar het hier wederom om gaat is dat als hij een reportage heeft gemaakt ten behoeve van public relations materiaal, hij niet en nooit kan of zou moeten insturen voor de beste persfoto van het jaar, De zilveren Camera. Kijk de afgelopen jaren erop na, de beste persfoto, of je hem nou mooi vindt of niet, is ten aller tijde een journalistieke foto geweest.
Dank voor je uitgebreide reactie en nog veel meer dank voor je grote fotojournalistieke hart. Daarmee immers won je niet alleen een paar jaar geleden terecht de Zilveren Camera, maar daarmee gaf je vorig jaar ook Peter Schols de belangrijke steun die hem uiteindelijk een WPP-prijs opleverde. Bovendien is je oeuvre van een zodanige constante kwaliteit dat weinig fotojournalisten daar ooit bij in de buurt zullen kunnen komen.
Je conclusies over mijn walgelijkheid, mijn jury-onwaardigheid en mijn hang naar jaren-vijftigstijl komen ongetwijfeld uit datzelfde grote hart. Wie ben ik dan, immers iemand die "denkt dat journalistiek alleen bedreven wordt door journalisten en dus niet door fotografen", om daar iets tegen in te brengen?
Dat doe ik dan ook niet. Desondanks blijf ik het wel als mijn nederige taak zien om, niet alleen vanuit een zesjarige ZC-juryervaring maar ook gewoon als journalist, af en toe een vraag te stellen die niet per definitie voortborduurt op de bekende principiele foei-reflexen. Een vraag, hoe dom ook in de ogen van sommigen, helpt ons immers altijd verder dan een aanname op basis van vooroordelen. Ook een journalistiek principe, volgens mij.
Hoe dan ook heb ik ook van jouw reactie weer wat geleerd.
De Zilveren Camera is een journalistieke wedstrijd. Of je nu 100 niet journalistike opdrachtgevers hebt is absoluut geen vraag. Het gaat om, wat je instuurt naar de Zilveren Camera. Dit moet foto journalistiek zijn. Het mag zelfs niet ruiken naar een beetje voorlichting. Alle foto's die gemaakt zijn in het kader van een afdeling voorlichting mag niet journalistiek gebruikt worden en dus ook niet beoordeeld te worden in een wedstrijd als de Zilverren Camera. De foto's zijn heus niet slecht maar getuigen zoals Robert Knot goed verwoorde niet van fotografie met een duidelijk standpunt. Het zijn mooie nette foto's en daar is defensie dan ook erg blij mee. De beelden van Hilckman zijn niet "onwaar", wat de heer Bart Brouwers hier dan ook mee mag bedoelen, is er journalistiek mee geknoeid ????, maar ze zijn niet vervaardigd door een fotojournalist, nee ze zijn vervaardigd door een fotograaf in dienst van het Ministerie van Defensie.
En de vraag die Meneer Bart Brouwers stelt, " wie is er uberhaupt fotojournalsit " slaat echt alles. Walgelijk en een jurylid van de Zilveren Camera onwaardig, weer zo'n iemand die denkt in de jaren vijftig stijl waar fotografen een plaatje bij een lul praatje moesten leveren en denken dat er alleen journalistiek bedreven wordt door journalisten en dus niet door fotografen.
Jerry Lampen
Chief Photographer, Reuters, Netherlands