Rechterlijke macht scoort een 7+
maandag 16 juli 2007 om 23:15
De rechterlijke macht in Nederland ligt onder vuur. Justitiële dwalingen zoals in de zaak van de Schiedammer parkmoord lijken op het eerste oog afbreuk te doen aan de betrouwbaarheid van het rechterlijk oordeel. Niettemin blijft het vertrouwen in onze rechters groot.
Door Joris Polman
AMSTERDAM - Onschuldig achter de tralies is de nachtmerrie van iedere verdachte. Dat een dergelijk drama in
Nederland niet denkbeeldig is, bewees de geruchtmakende Schiedammer parkmoord. Cees Borsboom ging ten onrechte achter slot en
grendel voor de moord op het tienjarige meisje Nienke Kleiss. Een justitiële dwaling die de rechterlijke macht op een
storm van kritiek kwam te staan. Reden voor de Raad voor de rechtspraak om opdracht te geven voor een onderzoek met als
titel 'Vertrouwen in de rechtspraak nader onderzocht'.
,,En we scoren een 7+", zegt Bert van Delden, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak. ,,Dat is ruim voldoende,
maar het kan altijd beter. Nee, dat is geen valse bescheidenheid, ik vind echt dat er nu geen enkele reden is om
achterover te gaan leunen."
Promis
Van Delden erkent ruiterlijk dat de kritiek op de rechterlijke macht een belangrijke reden was om het Sociaal Cultureel
Planbureau te vragen hoeveel vertrouwen Nederlanders hebben in hun rechters. Maar, zo voegt hij er onmiddellijk aan
toe, dat wil niet zeggen dat hij zich op voorhand grote zorgen maakte over de resultaten van het onderzoek.
Van Delden: ,,Het is eigenlijk al langer bekend dat het vertrouwen van een volk in instituties samenhangt met hoe de
samenleving ervoor staat. Gaat het economisch goed in een land, dan zie je dat er meer vertrouwen is in de politiek, in
de politie en dus ook in rechters. Dat is een wetmatigheid die we ook terugzien in Nederland. Daar komt nog eens bij
dat als een land economisch in de lift zit, er minder criminaliteit is. Heb je het goed, dan hoef je ook minder snel
uit stelen te gaan."
Een bescheiden antwoord, want de rechterlijke macht trekt zich kritiek wel degelijk aan. ,,Natuurlijk proberen we dat.
Een recent voorbeeld is het project Promis. Rechters gaan hun vonnissen voortaan nog beter motiveren. Op die manier kan
er meer begrip ontstaan waarom een rechter tot een uitspraak komt."
Stemmingmakerij
En er zijn meer voorbeelden, zegt Van Delden. ,,Rechters komen sneller tot een uitspraak. Dat helpt ook enorm. Als
mensen lang moeten wachten op een vonnis, werkt dat onvrede in de hand."
Verder zegt Van Delden dat civiele rechters steeds vaker een persoonlijke benadering kiezen in procedures. ,,Civiele
rechters nodigen strijdende partijen steeds vaker uit voor een gesprek. Voorheen waren civiele procedures vaak een
papieren aangelegenheid. Door mensen uit te nodigen, voelen ze zich serieus genomen. En vaak kan tijdens zo'n gesprek
al vrij eenvoudig voor onderdelen van het conflict een oplossing worden gevonden."
Van Delden vindt dat de rechterlijke macht open moet staan voor kritiek. Hij vindt het te makkelijk om bijvoorbeeld de
pers en politici te beschuldigen van stemmingmakerij. ,,Het is goed dat de rechtspraak kritisch wordt gevolgd. En als
je kijkt naar andere landen dan denk ik dat Nederlandse politici en pers, uitzonderingen daargelaten, heel fatsoenlijk
met de rechterlijke macht omgaan. In Engeland bijvoorbeeld is het veel gebruikelijker om rechters hard aan te
vallen."
Lees ook:
>Rechters scoren
goed
>Nederlanders
hebben steeds meer vertrouwen in politie