Amsterdam vlamt met Serpent Mother
woensdag 5 september 2007 om 16:49
De Flaming Lotusgirls is in de Verenigde Staten een begrip. Dit vrouwelijke kunstenaarscollecties maakt interactieve burning art. Oftewel: brandende kunst. Dat gaat verder dan een schilderijtje in de fik steken. Denk eerder aan gigantische robotinstallaties die branden en vuur spuwen. Op Robodock komen ze met Serpent Mother: een ’levende’ vuurslang van tientallen meters.
Serpent Mother beleefde precies een jaar geleden zijn premičre. Dat was in de Amerikaanse Nevada
woestijn tijdens het excentrieke festival Burning Man, waar vuurkunst centraal staat. Sinds hun oprichting in 2000
maken de Flaming Lotusgirls hier jaarlijks een installatie.
Anders dan veel vuurkunst is hun werk interactief. Dat betekent dat je als kijker invloed hebt. Je kunt de robots
laten bewegen en vuur laten spuwen, bijvoorbeeld. Daar is bewust voor gekozen. 'Lotusgirl' Pouneh Mortazavi uit Los
Angelos: "Vuurkunst en robotkunst is een door mannen gedomineerde wereld. Je ziet vooral installaties die imponeren. De
mannelijke kunstenaar bedient 'zijn' machine alleen . Jíj staat erbij en kijkt ernaar. Zo wordt die kunstenaar een
soort koning op zijn troon. We zijn ontstaan als tegenhanger van deze 'mannenvuurkunst', en voegen vrouwelijkheid toe:
kunst die imponeert, maar die ook interactief is en een verhaal vertelt."
Serpent Mother vertelt bijvoorbeeld het
verhaal van een broedende slang, die om haar ei heen ligt. Ze wacht tot het uit komt, maar dat gebeurt maar niet. Ze
wacht zelfs al zo lang, dat ze getransformeerd is tot skelet. Een stunning beauty is het dus niet echt. Maar ze beweegt, haar wervels
vlammen en ze geeft licht. Als het ei eindelijk uitkomt, is het letterlijk een spetterend feest. Met deze gedachte in
het achterhoofd, past ze perfect bij Robodock, dat dit jaar tijd en transformatie als thema heeft. Maar voor het zover
is, wordt er eerst hard gewerkt op de NDSM werf in Amsterdam. De opbouw kost nogal wat tijd. Een paar maanden, om
precies te zijn. Mortazavi: "De slang stond na Burning Man alleen nog in Oakland op een vuurkunstfestival. Daarna is de
installatie naar Nederland verscheept voor Robodock. De stadse omgeving van dit festival stelt ons voor nieuwe
vraagstukken als het gaat om techniek en veiligheid."
technisch hoogstandje
Je moet je voorstellen dat deze 55 meter lange slang, opgetrokken uit staal, oud ijzer en vele, vele
computerdraden, totaal interactief is. Haar hoofd is zo groot als een gemiddelde Amerikaanse auto. De kop kan alle
richtingen op bewegen, en de grond raken, zonder buiten controle te raken. Een wiskundig en natuurkundig hoogstandje
waarvoor het collectief hulp kreeg van een Duitse machinebouwer.
Zoveel techniek vereist alleen al een kilometer bedrading. En dan is er nog de aansluiting en interactie met het hele
lichaam. Pouneh: ,,In de woestijn konden die snoeren meteen in het zand begraven worden, en zo was er ook geen
smeltgevaar. In de stad sta je op beton; daar verberg je geen snoertje in. Dus moet de techniek aangepast, en moeten we
bedrading naar een punt buiten de slang verplaatsen."
En dan is er nog het vuur. In de woestijn hoef je immers geen rekening te houden met bewoners in de omgeving. Een stad
wel, en die kent dus allerlei veiligheidseisen. Maar je kunt ervan uitgaan dat deze dames die dagelijks met vuur
werken, weten wat zij doen. Dat geldt misschien niet voor de gemiddelde bezoeker.
interactief
Om je alvast een idee te geven: Serpent Mothers vrijstaande ribben reageren via sensoren op bewegingen van
toeschouwers. Maar je kunt er ook voor kiezen via buttons hoofd en nek van de slang te bewegen, de kaken te openen en
te sluiten. En je hebt ook zelf deels controle over het vuur: via buttons kun je kleine uitbarstingen in het ei
veroorzaken. Dat komt uiteindelijk tot leven, met de ontvlamming van tientallen liters benzine. Maar hoe en wanneer dát
blijft aan de kunstenaars. "Omdat je dan echt moet weten wat je doet", aldus de kunstenares.
Maar als je zo weinig controle hebt, wat is er dan leuk aan voor de kunstenaars zelf? Mortazavi: "De reactie en
verwondering van het 'spelende' publiek. Daar leef ik van. Noem me wat dat betreft maar een emotional vampire."
